989.300 tỷ đồng và mức tăng trưởng 25% của nhóm VNTAX 200

Dữ liệu thực nộp ngân sách năm 2025 của 200 doanh nghiệp lớn nhất Việt Nam (VNTAX 200) xác lập một cột mốc quan trọng với tổng giá trị đóng góp đạt 989.300 tỷ đồng. Con số này tương đương hơn 37% tổng thu ngân sách nhà nước của cả năm tài chính, khẳng định vai trò hạt nhân của nhóm doanh nghiệp đầu tàu trong việc duy trì cán cân tài chính quốc gia. Khi đối chiếu với kết quả của kỳ trước, tổng số nộp của nhóm này ghi nhận mức tăng trưởng 25%, tương ứng với giá trị tuyệt đối tăng thêm là 195.300 tỷ đồng. Sự gia tăng này minh chứng cho khả năng chống chịu và nỗ lực duy trì đà sản xuất kinh doanh hiệu quả của cộng đồng doanh nghiệp lớn trong bối cảnh kinh tế vĩ mô còn nhiều thách thức, đồng thời tạo ra nền tảng vững chắc để thực hiện các mục tiêu tái đầu tư công và phát triển hạ tầng xã hội.
 

92%: Tỷ trọng nộp ngân sách của khối tư nhân so với khối nhà nước

Cấu trúc đóng góp ngân sách đang ghi nhận sự thay đổi sâu sắc khi khu vực kinh tế tư nhân tiến rất sát tới quy mô của khu vực kinh tế nhà nước. Cụ thể, 100 doanh nghiệp tư nhân dẫn đầu (PRIVATE 100) đã thực nộp 390.700 tỷ đồng, tương đương gần 92% mức đóng góp của 100 doanh nghiệp nhà nước (STATE 100) vốn đạt 425.800 tỷ đồng. Khoảng cách giữa hai khu vực này hiện thu hẹp chỉ còn 35.100 tỷ đồng, phản ánh sự trỗi dậy mạnh mẽ của các tập đoàn nội địa trong việc gánh vác trách nhiệm tài chính quốc gia.
 

Động lực tăng trưởng chủ yếu hội tụ ở nhóm dẫn đầu khối tư nhân với mức tăng 80% từ Top 10 PRIVATE 100, trong đó Vingroup xác lập vị thế dẫn đầu với gần 148.800 tỷ đồng thực nộp. Bên cạnh những thực thể lâu đời, sự xuất hiện của các cái tên mới nổi như Sunshine Group, NH Smart City (thuộc tập đoàn BRG), hay sự ổn định của Hòa Phát, THACO đã tạo nên diện mạo mới cho khối tư nhân. Ở phía đối trọng, khối nhà nước vẫn duy trì vai trò trụ cột thông qua các doanh nghiệp thâm dụng tài nguyên và viễn thông, tiêu biểu là PetroVietnam với 91.000 tỷ đồng và Viettel với hơn 42.290 tỷ đồng, đảm bảo nguồn thu ổn định cho ngân sách ở các ngành công nghiệp then chốt.
 

234.000 tỷ đồng từ Bất động sản và các ngành kinh tế trụ cột

Phân tích dữ liệu theo ngành cho thấy sự tập trung nguồn lực vào các lĩnh vực tạo giá trị thặng dư cao. Ngành Bất động sản - Xây dựng đóng vai trò chủ chốt khi đóng góp hơn 234.000 tỷ đồng, chiếm 24% tổng số nộp của toàn bảng VNTAX 200. Điều này không chỉ là kết quả của việc khai thác quỹ đất mà còn minh chứng cho khả năng chuyển dịch sang mảng dịch vụ và hạ tầng khu công nghiệp, tạo ra giá trị gia tăng bền vững cho nền kinh tế. Song song đó, ngành Năng lượng - Tài nguyên tiếp tục giữ vị thế trọng yếu với hơn 220.000 tỷ đồng, tương đương 22,3% tổng số thu từ nhóm 200.
 

Khối Tài chính cũng thể hiện sức khỏe ổn định với 40 doanh nghiệp đóng góp 139.000 tỷ đồng. Trong số này, 23 ngân hàng thương mại đã thực nộp 104.600 tỷ đồng, xác định vai trò là bộ máy cung ứng vốn và tạo lợi nhuận bền vững cho ngân sách. Việc các ngành trụ cột như Tài chính và Bất động sản chiếm tỷ trọng lớn cho thấy cấu trúc thu ngân sách vẫn đang phụ thuộc chặt chẽ vào các lĩnh vực thâm dụng vốn và tài sản, đòi hỏi một chiến lược điều tiết linh hoạt để đảm bảo các nguồn lực này không bị ngưng trệ trước các biến động chu kỳ của thị trường.
 

62% nguồn thu tập trung vào 20 doanh nghiệp dẫn đầu và rủi ro từ "đỉnh tháp" nhọn

Cấu trúc đóng góp ngân sách hiện nay đang vận hành theo mô hình "đỉnh tháp" nhọn với mức độ tập trung rất cao. Dữ liệu xác định rằng chỉ 20 doanh nghiệp đứng đầu đã đóng góp 614.000 tỷ đồng, chiếm tới 62,1% tổng số nộp của VNTAX 200. Nếu đối chiếu rộng hơn, nhóm 100 doanh nghiệp dẫn đầu chiếm tới 92% tổng thu của toàn danh sách. Thực trạng này minh chứng cho sự phụ thuộc rủi ro của ngân sách quốc gia vào một số ít đầu tàu kinh tế.
 

Việc nguồn thu nằm trọng yếu trong tay các doanh nghiệp như PetroVietnam, Vingroup hay Viettel đặt ra áp lực lớn lên hệ thống quản trị tài chính công. Bất kỳ sự suy giảm hiệu quả hoạt động nào từ nhóm "đỉnh tháp" này cũng có thể gây ra hệ lụy trực tiếp đến kế hoạch thu chi ngân sách nhà nước. Cấu trúc hiện tại phản ánh một nền kinh tế có độ hổng lớn ở tầng trung lưu doanh nghiệp, khi sự cách biệt về năng lực tài chính và nghĩa vụ thuế giữa nhóm dẫn đầu và phần còn lại quá lớn, gây mất cân bằng trong việc duy trì nguồn thu bền vững dài hạn.
 

Giải pháp mở rộng "nền tháp" và duy trì nguồn thu bền vững cho tương lai

Yêu cầu cấp thiết hiện nay là phải nuôi dưỡng nguồn thu thông qua việc mở rộng phần "nền tháp" doanh nghiệp, giảm thiểu sự lệ thuộc vào các đầu tàu đơn lẻ. Chiến lược này đòi hỏi việc thực thi quyết liệt các biện pháp giảm chi phí tuân thủ và duy trì một chính sách thuế ổn định, dễ dự báo nhằm tạo không gian phát triển cho các doanh nghiệp quy mô vừa. Việc cải cách thủ tục thuế không chỉ là hỗ trợ hành chính mà còn là giải pháp để doanh nghiệp tích lũy nguồn lực cho tái đầu tư, từ đó dần lọt vào nhóm đóng góp ngân sách lớn.
 

Dòng vốn trong nền kinh tế cần được định hướng rõ nét hơn vào khu vực sản xuất và kinh doanh thực chất thay vì chỉ lưu giữ trong các loại tài sản đầu cơ. Việc đưa tín dụng vào các hoạt động tạo ra năng suất và giá trị mới là mệnh lệnh kinh tế để tránh tình trạng xói mòn nền tảng thuế. Khi dòng tiền được chuyển dịch từ tài sản phi sản xuất sang các dự án tạo hàng hóa và dịch vụ, diện thu ngân sách sẽ được mở rộng một cách tự nhiên và bền vững hơn, thay vì chỉ dựa vào các nguồn thu mang tính thời điểm từ đất đai hay tài nguyên.
 

Bên cạnh đó, việc thúc đẩy chính thức hóa khu vực hộ kinh doanh và kinh doanh trực tuyến là dư địa quan trọng để làm dày chân tháp doanh nghiệp. Chuyển đổi các thực thể kinh tế từ mô hình hộ gia đình sang doanh nghiệp chính thức sẽ giúp minh bạch hóa dòng tiền và chuẩn hóa nghĩa vụ thuế, tạo ra sự công bằng trong đóng góp xã hội. Triển vọng đóng góp của cộng đồng doanh nghiệp trong các năm tới sẽ khả quan hơn nếu các chính sách hỗ trợ tập trung vào việc nâng cao chất lượng quản trị và năng lực cạnh tranh cho nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa, tạo ra một cấu trúc tháp bền vững và cân bằng hơn cho ngân sách quốc gia.

Xem thêm: Vị trí nhà máy và ảnh hưởng đến chi phí logistics trong dài hạn