Ngày 25/7/2026, UBND thành phố Hà Nội ban hành Quyết định 105/2026/QĐ-UBND, quy định lại quy trình bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi thu hồi đất. Điểm thay đổi lớn nhất là trao nhiều thẩm quyền hơn cho UBND cấp xã – cấp chính quyền gần dân nhất – nhằm rút ngắn thời gian xử lý và tăng tính minh bạch.
1. Chuẩn bị và thông báo thu hồi đất
UBND cấp xã chủ trì họp với người dân, có sự tham gia của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc cùng cấp, để lấy ý kiến về phương án bồi thường. Thông báo thu hồi đất được gửi trực tiếp đến từng hộ dân. Nếu không liên lạc được, thông báo phải đăng báo in 3 số liên tiếp, phát trên đài phát thanh/truyền hình 3 lần trong 3 ngày, và niêm yết trên cổng thông tin điện tử của xã trong suốt thời gian bồi thường.
2. Khảo sát, đo đạc, kiểm đếm
Đây là bước xác định số liệu để tính giá trị bồi thường, gồm diện tích đất, tài sản gắn liền và nguyện vọng tái định cư, chuyển đổi nghề nghiệp của người dân. Nếu chưa đạt được sự đồng thuận, các bên có 15 ngày để vận động, thuyết phục (phải lập thành văn bản). Sau đó 10 ngày mà vẫn không hợp tác, Chủ tịch UBND cấp xã mới ra quyết định kiểm đếm bắt buộc hoặc cưỡng chế theo đúng trình tự.
3. Lập và thẩm định phương án bồi thường
Dựa trên kết quả đo đạc, cơ quan chức năng lập phương án hỗ trợ, tái định cư và niêm yết công khai tại trụ sở xã trong 10 ngày. Sau đó:
- Họp lấy ý kiến lần 1 để ghi nhận số người đồng ý/không đồng ý.
- Đối thoại lần 2 (nếu còn ý kiến phản đối): tối đa 30 ngày để giải trình, hoàn thiện dự thảo.
- Thẩm định: cơ quan quản lý đất đai có tối đa 30 ngày kiểm tra tính hợp pháp trước khi trình Chủ tịch UBND cấp xã ký phê duyệt.
4. Phê duyệt và thực thi
Sau phê duyệt, thông tin về số tiền, vị trí tái định cư và thời gian chi trả được gửi đến từng hộ. Bước 13 – Chủ tịch UBND cấp xã ban hành Quyết định thu hồi đất – là mốc xác lập tình trạng pháp lý mới của khu đất.
Nếu người dân chưa đồng thuận bàn giao mặt bằng, chính quyền có thêm 10 ngày vận động. Chỉ khi hết thời hạn mà vẫn không đạt kết quả, biện pháp cưỡng chế theo Điều 89 Luật Đất đai 2024 mới được áp dụng như giải pháp cuối cùng.
Quy trình 2026 tinh gọn hơn nhờ phân quyền mạnh cho cấp xã, đồng thời quy định rõ thời hạn ở từng bước để người dân chủ động theo dõi và bảo vệ quyền lợi của mình.
