Khu Đông TP.HCM trong nhiều năm qua luôn được xem là điểm nghẽn giao thông lớn nhất của đô thị, đặc biệt tại trục cao tốc TP.HCM – Long Thành – Dầu Giây. Tình trạng quá tải kéo dài không chỉ phản ánh áp lực đô thị hóa nhanh, mà còn cho thấy giới hạn của mô hình giao thông hướng tâm. Trong bối cảnh đó, tuyến Vành đai 3 trên cao dài 14,7 km không đơn thuần là một dự án giao thông mới, mà là một can thiệp mang tính cấu trúc nhằm tái tổ chức dòng lưu thông liên vùng.
 

Việc thông xe kỹ thuật đoạn tuyến vào tháng 12/2025 đánh dấu một mốc quan trọng, cho thấy dự án đã vượt qua giai đoạn rủi ro cao nhất về kỹ thuật và tổ chức thi công. Dưới góc nhìn quản lý hạ tầng, đây là tín hiệu xác nhận năng lực triển khai và khả năng bám sát tiến độ, tạo nền tảng thực tế cho mục tiêu đưa toàn bộ đoạn từ cao tốc TP.HCM – Long Thành đến nút giao Tân Vạn vào vận hành dịp 30/4/2026. Đoạn tuyến này giữ vai trò then chốt trong việc dẫn lưu phương tiện từ lõi đô thị ra các hành lang cao tốc mà không phải đi xuyên qua mạng lưới đường nội đô vốn đã quá tải.
 

Một trong những điểm nhấn kỹ thuật quan trọng của dự án nằm ở nút giao Tân Vạn, nơi được đánh giá là một trong những nút giao phức tạp nhất của toàn tuyến Vành đai 3. Giải pháp tách mức giao thông đa tầng với ba tầng và năm nhánh cầu vượt cho thấy cách tiếp cận hiện đại, ưu tiên giảm xung đột dòng xe thay vì mở rộng mặt cắt truyền thống. Trong điều kiện thi công trên mặt bằng hạn chế và lưu lượng phương tiện hiện hữu rất lớn, việc đạt khoảng 50% khối lượng tại nút giao này phản ánh áp lực tổ chức và trình độ thi công ở mức cao, đặc biệt với hệ thống trụ cầu và kết cấu bê tông quy mô lớn.
 

Song song với hạ tầng cứng, dự án đang bước vào giai đoạn hoàn thiện các cấu phần công nghệ. Hệ thống giao thông thông minh ITS, dự kiến hoàn thành trong quý I/2026, được kỳ vọng đóng vai trò điều phối và tối ưu hóa dòng xe trên toàn tuyến. Cùng lúc đó, các vấn đề địa chất, nhất là khu vực đất yếu phía Tây TP.HCM, đang được xử lý với yêu cầu kỹ thuật nghiêm ngặt nhằm đảm bảo độ bền vững dài hạn sau khi khai thác. Đây là giai đoạn mà sai số nhỏ có thể để lại hệ quả lớn, đòi hỏi sự kiểm soát chặt chẽ hơn là chạy theo tiến độ thuần túy.
 

Giá trị chiến lược của tuyến đường trên cao không chỉ nằm ở việc giảm ùn tắc cục bộ cho khu Đông, mà còn ở khả năng hình thành một hành lang lưu thông dự phòng mang tính hệ thống. Khi kết nối Tân Vạn – Vành đai 3 trên cao – cầu Nhơn Trạch – cao tốc Bến Lức – Long Thành, tuyến bypass phía Nam sẽ cho phép phương tiện từ miền Tây và khu Nam TP.HCM tiếp cận trực tiếp Đồng Nai mà không cần đi qua các điểm nghẽn truyền thống. Điều này mở ra một cấu trúc giao thông mới, giảm phụ thuộc vào một vài trục độc đạo như hiện nay.
 

Trên quy mô vùng, dự án Vành đai 3 đi qua TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh hiện đạt hơn 70%  trên tổng chiều dài hơn 76 km. Việc thông xe đoạn trên cao vào cuối tháng 4/2026 được xem là bước khởi động quan trọng, tạo đà cho mục tiêu khép kín toàn tuyến vào ngày 30/6/2026. Khi vành đai này hoàn thiện, tác động không chỉ dừng ở giao thông, mà còn lan tỏa sang cấu trúc phát triển kinh tế, logistics và không gian đô thị của toàn vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Đây là thời điểm để quan sát cách hạ tầng, khi được đầu tư đúng hướng và đủ chiều sâu, có thể trở thành công cụ tái định hình đô thị thay vì chỉ giải quyết những vấn đề ngắn hạn.