Phát triển nhà ở xã hội tại Cà Mau đang bước vào giai đoạn tăng tốc, không còn dừng ở định hướng mà đã chuyển sang trạng thái tổ chức thực thi với lộ trình và chỉ tiêu cụ thể. Trong bối cảnh nhu cầu nhà ở xã hội gia tăng nhanh, đặc biệt từ nhóm người thu nhập thấp và đội ngũ cán bộ, công chức chịu tác động của quá trình sắp xếp đơn vị hành chính, tỉnh Cà Mau đang tái cấu trúc cách tiếp cận, đặt mục tiêu an cư lạc nghiệp làm nền tảng cho ổn định xã hội và tăng trưởng dài hạn.
 

Khung pháp lý hiện nay tạo ra hành lang đủ rộng để địa phương chủ động triển khai. Ở cấp Trung ương, Nghị quyết 201/2025/QH15 được ban hành ngày 29/5/2025 cho phép thí điểm các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội, tập trung tháo gỡ vướng mắc về thủ tục đầu tư, quỹ đất và ưu đãi cho nhà đầu tư. Ở cấp địa phương, Nghị quyết 38 của HĐND tỉnh Cà Mau xác lập mục tiêu hoàn thành ít nhất 2.900 căn nhà ở xã hội đến năm 2030. Việc yêu cầu thành lập Ban Chỉ đạo phát triển nhà ở xã hội trong tháng 6/2025 không chỉ mang tính hành chính mà là động thái chuyển từ định hướng sang cơ chế giám sát trực tiếp, rút ngắn khoảng cách giữa chủ trương và tiến độ thực tế.
 

Nhu cầu nhà ở xã hội tại Cà Mau đang vượt ra ngoài các dự báo ban đầu. Nhóm người lao động thu nhập thấp vẫn là đối tượng trung tâm, với thực trạng phổ biến là sống trong các khu nhà trọ diện tích khoảng 16m², điều kiện sinh hoạt hạn chế và thiếu tính ổn định. Áp lực chi phí thuê nhà kéo dài nhiều năm khiến nhu cầu sở hữu hoặc thuê mua nhà ở xã hội trở thành lựa chọn có tính chiến lược thay vì chỉ là giải pháp tình thế. Song song đó, nhóm cán bộ, công chức, viên chức phát sinh nhu cầu lớn do quá trình điều chuyển, đặc biệt từ Bạc Liêu về Cà Mau. Thống kê sơ bộ cho thấy hơn 2.500 căn là nhu cầu cần thiết cho nhóm này. Chính sách hỗ trợ đối với cán bộ làm việc cách nhà trên 20 km cho thấy địa phương đã nhìn nhận nhà ở xã hội như một công cụ giữ chân nhân lực, đảm bảo vận hành bộ máy hành chính sau sắp xếp.
 

Về triển khai thực tế, tỉnh Cà Mau hiện có bốn dự án nhà ở xã hội đang được thực hiện, với kế hoạch bàn giao khoảng 600 căn trong năm 2025. Dự án nhà ở xã hội phường Tân Xuyên quy mô 3,44 ha đã hoàn thiện 93 căn, tạo tiền đề cho giai đoạn tiếp theo. Dự án tại Khóm 5, Phường 9, nay là phường An Xuyên, do liên danh Công ty Á Đông và Công ty CIC đầu tư, khởi công từ tháng 5/2025, dự kiến bàn giao 338 căn trong năm và hoàn tất toàn bộ dự án vào năm 2026. Điểm đáng chú ý là các dự án mới được cam kết đảm bảo quy cách xây dựng và chất lượng kết cấu tương đương nhà ở thương mại. Điều này cho thấy định hướng phát triển nhà ở xã hội tại Cà Mau không đặt trọng tâm vào giá rẻ bằng mọi giá, mà hướng đến tiêu chuẩn sống tối thiểu bền vững, hạn chế rủi ro xuống cấp nhanh sau bàn giao.
 

Cơ chế tín dụng là trụ cột để chuyển nhu cầu thành khả năng chi trả thực tế. Ngân hàng Chính sách xã hội chi nhánh tỉnh Cà Mau hiện là đầu mối triển khai nguồn vốn ưu đãi. Tổng dư nợ chương trình nhà ở xã hội đạt khoảng 61 tỷ đồng với 175 khách hàng, chủ yếu phục vụ xây mới, cải tạo hoặc sửa chữa nhà ở riêng lẻ. Khi các dự án chính thức mở bán, dòng vốn vay mua nhà ở xã hội sẽ được kích hoạt đồng bộ. Mức vay tối đa lên đến 80% giá trị hợp đồng mua hoặc thuê mua, lãi suất 0,55% mỗi tháng, tương đương 6,6% mỗi năm, với thời hạn tối đa 25 năm. Các điều kiện này tạo ra khung tài chính đủ dài và đủ mềm để người thu nhập thấp tiếp cận nhà ở mà không rơi vào áp lực trả nợ ngắn hạn.
 

Phát triển nhà ở xã hội tại Cà Mau vì vậy không chỉ là bài toán xây dựng thêm bao nhiêu căn hộ, mà là quá trình đồng bộ giữa pháp lý, quy hoạch quỹ đất, tiến độ đầu tư và dòng vốn tín dụng. Tính hiệu quả sẽ phụ thuộc vào khả năng phối hợp giữa Ban Chỉ đạo phát triển nhà ở xã hội và các chủ đầu tư nhằm kiểm soát tiến độ, chất lượng thi công và minh bạch tiêu chí phân bổ. Đồng thời, việc công bố rõ ràng các đợt mở bán sẽ đóng vai trò kích hoạt thị trường, tạo niềm tin để người dân mạnh dạn tiếp cận gói vay ưu đãi. Trong dài hạn, rà soát chính xác nhu cầu của các nhóm đặc thù, đặc biệt là cán bộ điều chuyển công tác, sẽ giúp phân bổ nguồn lực hợp lý, tránh tình trạng lệch pha cung cầu.

Trong cấu trúc phát triển địa phương, nhà ở xã hội là một cấu phần của an sinh và cũng là hạ tầng mềm cho tăng trưởng. Khi người lao động và đội ngũ công chức có nơi ở ổn định, chi phí sinh hoạt được kiểm soát, nền tảng tiêu dùng và năng suất lao động sẽ được củng cố. Mục tiêu an cư lạc nghiệp tại Cà Mau, nếu được thực thi đúng tiến độ và đúng chuẩn mực chất lượng, sẽ không chỉ giải quyết nhu cầu trước mắt mà còn tạo dư địa phát triển bền vững cho toàn tỉnh trong giai đoạn sau 2025.